Big change in UPI Payments Apps: ਜੇਕਰ ਤੁਸੀਂ ਚਾਹ ਦੀਆਂ ਦੁਕਾਨ ਤੋਂ ਲੈ ਕੇ ਸ਼ਾਪਿੰਗ ਮਾਲ ਤੱਕ ਹਰ ਥਾਂ ‘ਤੇ ਭੁਗਤਾਨ ਲਈ PhonePe, Google Pay, ਜਾਂ Paytm ਵਰਗੇ UPI ਐਪਸ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰਦੇ ਹੋ, ਤਾਂ ਇਹ ਖ਼ਬਰ ਤੁਹਾਡੇ ਲਈ ਬਹੁਤ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਹੈ।
ਭਾਰਤੀ ਰਿਜ਼ਰਵ ਬੈਂਕ (RBI) ਨੇ 1 ਅਪ੍ਰੈਲ, 2026 ਤੋਂ ਲਾਗੂ ਹੋਣ ਵਾਲੇ ਡਿਜੀਟਲ ਭੁਗਤਾਨ ਨਿਯਮਾਂ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਵੱਡਾ ਅਤੇ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਬਦਲਾਅ ਲਾਗੂ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਇਹ ਨਵੇਂ ਬਦਲਾਅ ਦਾ ਅਸਰ ਸਿੱਧਾ ਤੁਹਾਡੇ ਰੋਜ਼ ਦੇ ਲੈਣ-ਦੇਣ ‘ਤੇ ਪਵੇਗਾ। ਹੁਣ ਤੁਹਾਡਾ ਪੈਸਾ ਪਹਿਲਾਂ ਨਾਲੋਂ ਕਿਤੇ ਜ਼ਿਆਦਾ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਹੋਵੇਗਾ, ਹਾਲਾਂਕਿ ਭੁਗਤਾਨਾਂ ਨੂੰ ਪੂਰਾ ਹੋਣ ਵਿੱਚ ਕੁਝ ਸਕਿੰਟ ਜ਼ਿਆਦਾ ਸਮਾਂ ਲੱਗ ਸਕਦਾ ਹੈ।
ਹੁਣ ਤੱਕ ਤੁਸੀਂ ਦੁਕਾਨਾਂ ‘ਤੇ ਲੱਗੇ QR ਕੋਡ ਨੂੰ ਸਕੈਨ ਕਰਦੇ ਸੀ, ਆਪਣਾ 4- ਜਾਂ 6-ਅੰਕਾਂ ਵਾਲਾ UPI ਪਿੰਨ ਦਰਜ ਕਰਦੇ ਸੀ ਅਤੇ ਭੁਗਤਾਨ ਤੁਰੰਤ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਸੀ। ਹਾਲਾਂਕਿ, RBI ਨੇ ਹੁਣ ਸੁਰੱਖਿਆ ਨੂੰ ਵਧਾਉਣ ਲਈ Two Factor Authentication, ਦੋਹਰੀ ਸੁਰੱਖਿਆ ਨੂੰ ਲਾਜ਼ਮੀ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਹੈ। ਇਸਦਾ ਮਤਲਬ ਹੈ ਕਿ ਸਿਰਫ਼ ਆਪਣਾ ਪਿੰਨ ਦਰਜ ਕਰਨ ਨਾਲ ਹੁਣ ਭੁਗਤਾਨ ਨੂੰ ਪੂਰਾ ਕਰਨ ਲਈ ਕਾਫ਼ੀ ਨਹੀਂ ਹੋਵੇਗਾ; ਤੁਹਾਨੂੰ ਇੱਕ ਹੋਰ ਸੁਰੱਖਿਆ ਰੁਕਾਵਟ ਨੂੰ ਵੀ ਪਾਰ ਕਰਨਾ ਪਵੇਗਾ।
ਇਹ ਦੂਜਾ ਕਦਮ ਤੁਹਾਡੇ ਫ਼ੋਨ, ਤੁਹਾਡੇ ਫਿੰਗਰਪ੍ਰਿੰਟ ਜਾਂ ਫੇਸ ਆਈਡੀ ‘ਤੇ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੋਇਆ OTP ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਜਦੋਂ ਤੱਕ ਇਹ ਦੋਵੇਂ ਤੱਤ ਮੇਲ ਨਹੀਂ ਖਾਂਦੇ, ਤੁਹਾਡੇ ਬੈਂਕ ਖਾਤੇ ਵਿੱਚੋਂ ਕੋਈ ਪੈਸਾ ਨਹੀਂ ਕੱਟਿਆ ਜਾਵੇਗਾ।
ਆਮ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਜੀਵਨ ‘ਤੇ ਇਸਦਾ ਕੀ ਪ੍ਰਭਾਵ ਪਵੇਗਾ?
ਇਹ ਨਵਾਂ ਨਿਯਮ ਔਨਲਾਈਨ ਧੋਖਾਧੜੀ ਅਤੇ ਘੁਟਾਲਿਆਂ ਨੂੰ ਕਾਫ਼ੀ ਹੱਦ ਤੱਕ ਰੋਕੇਗਾ। ਭਾਵੇਂ ਕਿਸੇ ਧੋਖਾਧੜੀ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਨੂੰ ਤੁਹਾਡਾ UPI ਪਿੰਨ ਪਤਾ ਵੀ ਲੱਗ ਜਾਵੇ ਪਰ ਉਹ ਤੁਹਾਡੇ ਫਿੰਗਰਪ੍ਰਿੰਟ ਜਾਂ OTP ਤੋਂ ਬਿਨਾਂ ਤੁਹਾਡੇ ਖਾਤੇ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਵੀ ਰੁਪਿਆ ਨਹੀਂ ਕਢਵਾ ਸਕੇਗਾ। ਹਾਲਾਂਕਿ, ਭਾਵੇਂ ਤੁਸੀਂ ਚਾਹ ਦੇ ਕੱਪ ਦੇ 20 ਰੁਪਏ ਹੀ ਕਿਉਂ ਨਾ ਦਿੱਤੇ ਹੋਣ ਜਾਂ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਰੁਪਏ ਦਾ ਭੁਗਤਾਨ ਕਰਨਾ ਹੋਵੇ, ਤੁਹਾਨੂੰ ਹਰ ਵਾਲ ਇਸ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ਤੋਂ ਲੰਘਣਾ ਪਵੇਗਾ।
ਲੈਣਦੇਣ ਦੀ ਲਿਮਿਟ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਬਦਲਾਅ ਨਹੀਂ
ਰਾਹਤ ਦੀ ਗੱਲ ਹੈ ਕਿ ਪੈਸੇ ਭੇਜਣ ਦੀ ਲਿਮਿਟ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਵੱਡਾ ਬਦਲਾਅ ਨਹੀਂ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ। ਤੁਸੀਂ ਰੋਜ਼ਾਨਾ ਦੇ ਲੈਣ-ਦੇਣ ਲਈ ਪਹਿਲਾਂ ਦੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ₹1 ਲੱਖ ਤੱਕ ਭੇਜ ਸਕਦੇ ਹੋ। ਹਾਲਾਂਕਿ, ਹਸਪਤਾਲ ਦੇ ਬਿੱਲਾਂ, ਸਕੂਲ ਜਾਂ ਕਾਲਜ ਫੀਸਾਂ, ਜਾਂ ਬੀਮਾ ਭੁਗਤਾਨਾਂ ਵਰਗੇ ਜ਼ਰੂਰੀ ਉਦੇਸ਼ਾਂ ਲਈ ਲਿਮਿਟ ₹5 ਲੱਖ ਤੱਕ ਹੈ। ਜੇਕਰ ਤੁਸੀਂ ਪਹਿਲੀ ਵਾਰ UPI ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰ ਰਹੇ ਹੋ, ਤਾਂ ਸੁਰੱਖਿਆ ਕਾਰਨਾਂ ਕਰਕੇ, ਤੁਸੀਂ ਪਹਿਲੇ 24 ਘੰਟਿਆਂ ਵਿੱਚ ਸਿਰਫ਼ ₹5,000 ਤੱਕ ਦਾ ਲੈਣ-ਦੇਣ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹੋ।
ਬਿਨਾਂ ਕਾਰਡ ਦੇ ATM ਤੋਂ ਪੈਸੇ ਕਢਵਾਉਣ ਵਾਲਿਆਂ ਲਈ ਨਵਾਂ ਨਿਯਮ
ਇਨ੍ਹੀਂ ਦਿਨੀਂ, ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਲੋਕ ATM ਮਸ਼ੀਨ ਵਿੱਚ ਆਪਣਾ ਡੈਬਿਟ ਕਾਰਡ ਪਾਉਣ ਦੀ ਬਜਾਏ ਸਕ੍ਰੀਨ ‘ਤੇ ਦਿਖਾਈ ਦੇਣ ਵਾਲੇ UPI QR ਕੋਡ ਨੂੰ ਸਕੈਨ ਕਰਕੇ ਨਕਦੀ ਕਢਵਾਉਂਦੇ ਹਨ। ਇਸ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ਤਾ ਬਾਰੇ ਇੱਕ ਨਵਾਂ ਨਿਯਮ ਲਾਗੂ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ। HDFC ਵਰਗੇ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਬੈਂਕਾਂ ਨੇ ਹੁਣ ਇਸ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ਤਾ ਨੂੰ ਤੁਹਾਡੇ ਡੈਬਿਟ ਕਾਰਡ ਦੀ ‘ਮੁਫ਼ਤ ਸੀਮਾ’ ਵਿੱਚ ਜੋੜਨਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਹੈ।
ਸਰਲ ਸ਼ਬਦਾਂ ਵਿੱਚ, ਜੇਕਰ ਤੁਹਾਡੇ ਕੋਲ ਮਹੀਨੇ ਵਿੱਚ ਪੰਜ ਵਾਰ ਮੁਫ਼ਤ ਵਿੱਚ ਪੈਸੇ ਕਢਵਾਉਣ ਦਾ ਵਿਕਲਪ ਹੈ ਅਤੇ ਤੁਸੀਂ ਉਸ ਸੀਮਾ ਨੂੰ ਪਾਰ ਕਰ ਲਿਆ ਹੈ, ਤਾਂ ਤੁਹਾਨੂੰ UPI ਸਕੈਨ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰਕੇ ਨਕਦੀ ਕਢਵਾਉਣ ਲਈ ਉਹੀ ਖਰਚੇ ਲੱਗਣਗੇ ਜੋ ਤੁਸੀਂ ATM ਕਾਰਡ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰਕੇ ਪੈਸੇ ਕਢਵਾਉਣ ਲਈ ਲੈਂਦੇ ਹੋ।
ਇਸ ਨਵੇਂ ਸਿਸਟਮ ਨੂੰ ਆਸਾਨੀ ਨਾਲ ਵਰਤਣ ਲਈ, ਤੁਹਾਨੂੰ ਕੁਝ ਸਧਾਰਨ ਕਦਮ ਚੁੱਕਣ ਦੀ ਲੋੜ ਹੋਵੇਗੀ।
ਪਹਿਲਾਂ, ਆਪਣੇ ਫ਼ੋਨ ‘ਤੇ ਸਾਰੀਆਂ UPI ਐਪਾਂ ਨੂੰ ਅੱਪਡੇਟ ਕਰੋ ਤਾਂ ਜੋ ਨਵਾਂ ਸਿਸਟਮ ਸੁਚਾਰੂ ਢੰਗ ਨਾਲ ਕੰਮ ਕਰੇ।
ਨਾਲ ਹੀ, ਆਪਣੇ ਫ਼ੋਨ ਦੀਆਂ ਸੈਟਿੰਗਾਂ ਵਿੱਚ ਫਿੰਗਰਪ੍ਰਿੰਟ ਜਾਂ ਫੇਸ ਲਾਕ ਨੂੰ ਚਾਲੂ ਕਰਨਾ ਯਕੀਨੀ ਬਣਾਓ। ਇਹ ਭੁਗਤਾਨ ਕਰਦੇ ਸਮੇਂ ਦੂਜੇ ਪੜਾਅ ਨੂੰ ਤੇਜ਼ ਕਰੇਗਾ, ਜਿਸ ਨਾਲ OTP ਦੀ ਵਾਰ-ਵਾਰ ਉਡੀਕ ਕਰਨ ਦੀ ਜ਼ਰੂਰਤ ਖਤਮ ਹੋ ਜਾਵੇਗੀ।
ਤੁਹਾਡੇ ਸੁਰੱਖਿਆ ਉਪਾਅ ਕਿੰਨੇ ਵੀ ਸਖ਼ਤ ਹੋਣ, ਹਮੇਸ਼ਾ ਯਾਦ ਰੱਖੋ ਕਿ ਕਦੇ ਵੀ ਆਪਣਾ PIN ਜਾਂ OTP ਕਿਸੇ ਨਾਲ ਸਾਂਝਾ ਨਾ ਕਰੋ।